Kant-en-klare cocktails: wat je krijgt en waar je op let

Wat zijn kant-en-klare cocktails?

Ready to drink, afgekort RTD, betekent dat de drank af is. De verhouding tussen sterke drank, sap en zoet ligt vast; jij zorgt alleen nog voor kou en een glas. Daarin zit het verschil met een gewone mixdrank of een hard seltzer: die beloven iets fruitigs met alcohol, een RTD-cocktail belooft een specifieke cocktail die je van een barkaart kent.

De categorie is in tien jaar van niche naar normaal geschoven. Onderzoeksbureau IWSR volgt RTD's in tien toonaangevende markten, samen goed voor 82 procent van het wereldvolume. Daar groeide het volume in 2024 met 2 procent en de waarde met 4 procent. Veelzeggender is de lange lijn: RTD's zijn er nu goed voor 3,5 procent van alle alcoholische consumpties, tegen 1,1 procent in 2014.

De verklaring is weinig spannend. Cocktails drinken is thuis normaal geworden, maar een cocktail maken betekende vier flessen kopen voor één glas. Een kant-en-klare cocktail past precies in dat gat: één glas, geen restjes, geen investering vooraf.

Blik, fles, zak of tap

Vier verpakkingen, en het verschil zit in meer dan het uiterlijk.

Cocktails in blik zijn de bekendste vorm. Blik koelt snel, stapelt goed en sinds 1 april 2023 zit er 15 cent statiegeld op elk drankblikje tot 3 liter. Nadeel: open is open, en de portie is wat de fabrikant koos.

Kant-en-klare cocktails in fles zijn de vorm om cadeau te doen: schenkt over meerdere glazen, sluit weer af, staat mooi op tafel. Glas is alleen zwaar en breekbaar, en jij bepaalt de maat. Wie gul schenkt, drinkt een sterkere cocktail dan de maker bedoelde.

Cocktails in zak, ook wel pouch, werken vooral als de zak precies één cocktail bevat. Licht, breekt niet, en koelt sneller dan glas doordat de inhoud dun tegen het ijs ligt. Statiegeld levert hij niet op; leeg gaat hij bij het plastic verpakkingsafval, in de meeste gemeenten dus in de PMD-bak.

Cocktail op tap is de horecavorm, en hij rukt op. Diageo bracht een cocktailtap naar Nederland die in het Verenigd Koninkrijk al in ruim 4.000 zaken staat en binnen tien seconden een glas schenkt. Een concurrerend systeem zet drie kranen op één zuil, met bag-in-box van 10 liter en zo'n 80 cocktails per box. Diezelfde bag-in-box bestaat ook in kleinere maten voor thuisfeesten, en dat is wat mensen bedoelen met een cocktail in een doos.

Zo herken je een goede van een slechte

Tussen een cocktail met echte rum en een mengsel van aroma, suiker en gefermenteerde alcohol zit een wereld van verschil. Op de voorkant van de verpakking zie je die zelden.

Er zit een fiscale reden achter. Op gedistilleerd betaal je in Nederland 18,27 euro accijns per liter pure alcohol; wijn boven de 8,5 procent kost 95,69 euro per hectoliter, nog geen euro per liter. Omgerekend naar een glas van 200 ml op 11 procent: ongeveer 40 cent accijns bij echte drank, tegen ongeveer 19 cent op een wijnbasis. Twintig cent per glas lijkt weinig, maar op een productielijn is dat het verschil tussen wel of niet meedoen aan een prijzenoorlog.

Helpt het etiket je dan? Niet vanzelf. Boven 1,2 procent alcohol zijn een ingrediëntenlijst en een voedingswaardetabel in de EU niet verplicht; alleen allergenen moeten erop. Het Trimbos-instituut noemt dat zelfregulering: de producent bepaalt zelf wat hij vermeldt. Zet een merk zijn ingrediënten er tóch op, dan is dat een keuze, en meestal een goed teken.

Die vermenigvuldiging is de nuttigste controle die er is. Een standaardglas bevat ongeveer 10 gram alcohol, ruwweg 100 ml wijn van 12,5 procent. Een blikje van 250 ml met 5 procent komt dus neer op één standaardglas: een lange drank, geen cocktail. Een pouch van 200 ml met 11 procent zit op bijna twee standaardglazen.

Blijft over: hoe zoet is hij? Suiker maskeert van alles, ook een matige basis. De eerlijkste test is niet de eerste slok maar de derde. Blijft de cocktail dan nog fris, dan zit er genoeg zuur in. Wordt hij stroperig, dan heb je limonade met alcohol gekocht.

Waar koop je ze in Nederland?

De Alcoholwet trekt de streep bij 15 procent. Zwak-alcoholhoudende drank, alles daaronder, mag de supermarkt verkopen; sterke drank van 15 procent en meer alleen de slijter. Wijn is de uitzondering die de regel bevestigt: port, sherry en vermout mogen ook boven de 15 procent in het schap. Voor kant-en-klare cocktails in de supermarkt betekent dat: wat daar ligt, zit per definitie onder de 15 procent.

In de slijterij ligt de bovenkant van de markt, want daar mag alles. Online is het assortiment het breedst, simpelweg omdat een webshop geen schapmeters heeft. Twee dingen zijn daar wettelijk dichtgetimmerd: de verkoper moet je leeftijd controleren bij het bestellen én bij het bezorgen, en op alcohol mag nooit meer dan 25 procent korting worden gegeven. Zie je ergens een stunt van 60 procent, dan zit het verschil niet in de aanbieding maar in het product.

De horeca koopt bewust iets anders. Een bar rekent in doorstroming: op een drukke zaterdag telt hoeveel glazen er per uur over de bar gaan, en dan wint een tap het van losse verpakkingen. Consumentenformaten zijn er voor thuis, waar je juist wél één cocktail tegelijk wil. Eerst proeven voor je een doos bestelt? Op onze verkooppuntenpagina zie je waar we in de koeling liggen.

Wat kost een cocktail thuis echt?

Begin bij de bar, want dat is je referentiepunt. In een restaurant betaal je voor een cocktail doorgaans 8 tot 15 euro, in een gespecialiseerde cocktailbar eerder 10 tot 18, en in Amsterdam zit je aan de bovenkant. Daar krijg je dan ook een bartender en iemand die afwast bij.

Zelf maken lijkt goedkoper tot je de kassabon optelt. Voor een pornstar martini heb je vanillewodka en passievruchtenlikeur nodig, plus verse passievruchten, vanillesuiker en bubbels. Alleen die twee flessen kosten samen al rond de 36 euro, en dan staat er nog niets in je glas. Per cocktail zakt dat pas onder de vijf euro als je die flessen ook echt opmaakt. Soms is het dat waard, want zelf shaken kan het leukste deel van de avond zijn. Sta je voor acht man, dan is het vooral werk.

Onze rekensom is korter. Een doos van zes kost 35,70 euro, dus 5,95 euro per cocktail. Twaalf stuks kosten 71,40 euro, vanaf 50 euro verzenden we gratis en we leveren in 1 tot 3 werkdagen door heel Nederland. Elke pouch is 200 ml op 11% vol.: één royale cocktail, geen halve.

Zo serveer je hem

Het klinkt te simpel voor instructies, en toch gaat het hier het vaakst mis. Een RTD is af, maar hij is niet koud, hij zit niet in een mooi glas en hij heeft geen garnering. Die drie dingen doen samen meer voor de beleving dan welk ingrediënt ook.

1. Koelen, niet verdunnen. Leg de pouch een paar uur in de koelkast. Een kant-en-klare cocktail heeft de verdunning al in de smaak verwerkt, dus koelen doe je vooraf, niet met een handvol ijs achteraf.
2. Schud kort. Geef de pouch een paar tellen. Fruit en suiker zakken tijdens het staan, en één keer schudden brengt de smaak terug in balans.
3. Kies het juiste glas. Een coupe of martiniglas voor de Pornstar Martini en de White Chocolate, een tumbler met ijs voor de Mango Daiquiri en Mystica. Zet het glas tien minuten in de vriezer als je die tijd hebt.
4. Garneer in tien seconden. Een halve passievrucht, een partje mango, wit chocoladeschaafsel of een halve limoen. Eén verse toets tilt het glas van drankje naar cocktail.

Bewaar ongeopende pouches koel, droog en uit direct zonlicht. Schenk je er een niet helemaal leeg, dan gaat hij afgesloten terug de koelkast in en drink je hem binnen een paar dagen op. Meer over bewaren en bezorgen staat bij de veelgestelde vragen. En de gebruikelijke maar terechte opmerking: Motail bevat alcohol en is er alleen voor mensen van 18 jaar en ouder. Geniet met verstand, ook als het uit een zakje komt.

Veelgestelde vragen

Wat zijn kant-en-klare cocktails precies?

Kant-en-klare cocktails, ook ready to drink of RTD genoemd, zitten al volledig gemengd in de verpakking. De verhouding tussen drank, sap en zoet ligt vast, dus je hoeft alleen nog koud in te schenken. Anders dan een mixdrank of hard seltzer bootsen ze een bestaande cocktail na, zoals een pornstar martini of een daiquiri.

Kun je kant-en-klare cocktails in de supermarkt kopen?

Ja, maar niet allemaal. De Alcoholwet staat de supermarkt alleen zwak-alcoholhoudende drank toe, dus onder de 15 procent. Alles vanaf 15 procent mag uitsluitend bij de slijter worden verkocht. Wijn is de uitzondering: port, sherry en vermout mogen ook boven de 15 procent in het schap.

Wat is beter: cocktails in blik, in fles of in een zak?

Dat hangt af van je avond. Blik koelt het snelst en levert 15 cent statiegeld op. Een fles schenkt over meerdere glazen en staat mooi op tafel, maar is zwaar en je doseert zelf. Een zak van 200 ml is precies één cocktail, weegt bijna niets en breekt niet, handig voor een festival of een picknick.

Hoeveel alcohol zit er in een kant-en-klare cocktail?

Dat verschilt sterk, dus reken het zelf uit: vermenigvuldig de milliliters met het alcoholpercentage. Een standaardglas bevat ongeveer 10 gram alcohol, ruwweg 100 ml wijn van 12,5 procent. Een blikje van 250 ml met 5 procent is dus ongeveer één standaardglas, en een pouch van 200 ml met 11 procent bijna twee.

Hoe zie ik of er echte drank in zit?

Kijk of het merk de drank bij naam noemt, dus rum, wodka of gin in plaats van een vage omschrijving als gearomatiseerde drank. In de EU zijn een ingrediëntenlijst en voedingswaarde boven 1,2 procent alcohol niet verplicht, alleen allergenen wel. Een merk dat toch alles vermeldt, doet dat vrijwillig.

Wat kost een kant-en-klare cocktail?

In de winkel loopt dat uiteen, afhankelijk van formaat en basis. Ter vergelijking: in een restaurant betaal je doorgaans 8 tot 15 euro per cocktail en in een cocktailbar 10 tot 18 euro. Motail kost 35,70 euro voor een doos van zes, dus 5,95 euro per cocktail, en vanaf 50 euro verzenden we gratis.

Hoe bewaar je kant-en-klare cocktails?

Koel, droog en uit direct zonlicht, en het lekkerst drink je ze goed gekoeld of op ijs. Heb je een verpakking geopend en niet leeggedronken, bewaar hem dan afgesloten in de koelkast en drink hem binnen een paar dagen op.